على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

177

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

چيزى را . و ارغم ما فى فيه اى القى اللقمة من فيه فى التراب . و ارغمه الله : خشم نمايد بر وى خداى . و ارغمه الذل : خاك‌آلود كرد بينى او را خوارى . و ارغمه الله انفه : اى الصقه بالرغام يعنى به خاك مالد خداى بينى او را . ارغامن ( arq mon ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يكى از پرده‌هاى چشم كه در قسمت خارجى عنبيه سرخ و در داخل سپيد به نظر مىآيد . ارغامونى ( arq muni ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ماميثاى سرخ . ارغان ( erq n ) م . ع . گوش داشتن و قبول كردن سخن . و ارغنه : خورانيد آن را . و ارغن الامر : آسان و سبك گردانيد آن كار را . ارغاو ( arq v ) ا . پ . ارغاب و جوى آب و رودخانه . ارغب ( arqab ) ص . ع . راغب‌تر و حريص‌تر و آرزومندتر . ارغچ ( arqec ) ا . پ . عشقه و گياهى كه بر درخت مىپيچد . ارغچى ( arqaci ) ا . پ . طناب و ريسمان بلند . ارغد ( arqad ) ص . ع . موافق . و مطبوع‌تر و خوش‌آيندتر و دلپذيرتر . و فراوان‌تر . ارغد ! ( arqada ) ع . كلمهء دعا يعنى خداوند زندگانى فراخ و با آسايش دهد . ارغداد ( erqedd d ) م . ع . آسان و نا دشوار بودن . و فراوان بودن . و با خوشى و فراخى زيست كردن . ارغده ( arqode ) ص . پ . غضبناك . و جسور . ارغژ ( arqej ) ا . پ . ارغچ و عشقه . ارغشتك ( arqoctak ) ا . پ . يك نوع بازيچه‌اى مر دختران و دوشيزگان را . ارغفة ( arqefat ) ع . ج رغيف . ارغك ( arqak ) ا . پ . ارغچ و عشقه . ارغل ( arqal ) ص . ع . مرد ختنه ناكرده . و دراز خايه . و عيش ارغل : زيست فراخ . و كذلك من الزمان . ارغلداد ( erqeld d ) م . ع . آسان و نا دشوار بودن . و فراوان بودن و با خوشى و فراخى زيست كردن . ارغمج ( arqamj ) ا . پ . ريسمان دراز . ارغمچى ( arqamci ) ا . پ . قباى دراز . و كلافهء ريسمان بيست زرعى جولاهگان . ارغن ( arqan ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ارغنون . ارغنج ( arqanj ) ا . پ . ريسمان دراز . ارغند ( arqand ) ص . پ . حريص و آزمند و طمعگار و راغب و طالب . و بىباك و بىپروا . و دلاور . و غضبناك و خشمگين . و خداوند شره و مستى . ارغند آب ( arqand - b ) ا خ . پ . نام رودى ما بين عراق و آذربايجان . و نام رودى در قندهار . ارغنده ( arqande ) ص . پ . مر . ارغند . ارغنگ ( arqang ) ا خ . پ . نگارخانهء مانى نقاش . و ا . كتابخانه . ارغنن ( arqanan ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ارغنون . ارغنون ( arqanun ) ا . پ . نام سازى . و نام چند ساز موافق كه همه را بيك آواز كوك كرده باشند . ارغوان ( arqav n ) ا . پ . ارجوان . و نام درختى كه گل آن سرخ خوش رنگ و پيش از برگ كردن پديد مىآيد . و ارغوان تن ا . : ستارهء مريخ . ارغوانشاه ( arqv n - c h ) ا خ . پ . نام دروازهء شهر كلات كه در شمال شرقى اين شهر واقع شده و چون از مشهد و محال چولايخانه وارد اين شهر شوند از اين دروازه داخل مىگردند و رودخانهء ارغوانشاه از اين دروازه داخل در شهر شده و از دروازهء تفته خارج گشته در دشت اتك زراعت مىشود . ارغوانى ( arqav ni ) ص . پ . رنگ سرخى شبيه برنگ گل ارغوان . و بادهء ارغوانى : شراب سرخ . ارغون ( arqun ) ا . پ . اسب تيز و تند . و اسب وحشى . و ا خ . عضو و نام قبيله‌اى در تركستان . و ارغنون . ارغون خان ( arqun - x n ) ا خ . پ . پادشاه چهارم از هلاكوئيان كه از 682 هجرى تا 690 پادشاهى كرد . ارغيان ( erqay n ) ا خ . پ . نام قصبه‌اى در نيشابور . ارغيداد ( erqid d ) م . ع . بريده شدن شير . و تمام ناخفتن آن . و در آميخته و مشتبه شدن هر چيزى . ارغيدن ( arqidan ) ف ل . پ . نزاع كردن و ستيزيدن . و مباحثه نمودن . و فتنه انگيختن و غوغا كردن . و مناقشه كردن . و سخت شدن . و جنگيدن . و ف م . ملامت كردن . ارغيده ( arqide ) ص . پ . غضبناك و خشمگين . ارف ( oraf ) ع . ج ارفة . ارفاء ( erf ' ) م . ع . ارفا ارفاء : شانه نمود . و ميل كرد . و نزديك گرديد . و نزديك گردانيد . و تنگ‌گيرى كرد در معامله . و مدارا نمود . و ارفا اليه : پناه گرفت بوى . و ارفا الثوب : رفو كرد آن جامه را و نيكو كرد دريدگى و بريدگى آن را . ارفات السفينة : نزديك گردانيدم آن كشتى را بساحل . ارفات ( erf t ) م . ع . شكسته و ريزه شدن .